सरकारले बजेटमा गरेका व्यवस्थालाई सहयोग पुग्ने गरी राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीति ल्याउने गर्छ । आगामी आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीति साउन पहिलो साता ल्याउने गरी तयारी सुरु भएको राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता देवकुमार ढकालले बताए । यसैबीच, यतिबेला बैंक तथा वित्तीय संस्थाको चुक्ता पुँजी वृद्धि हुने चर्चा समेत सुरु भएको छ । वाणिज्य बैंकहरुकै बीचमा पनि चुक्ता पुँजीमा धेरै अन्तर (एक र अर्को बैंकबीच) भएकाले समेत यसमा एकरुपता ल्याउन पुँजी वृद्धि आवश्यक भएको कुरा राष्ट्र बैंकभित्रै पनि उठ्न थालेको सम्बद्ध स्रोतले बताएको छ ।
तथापि, यस सम्बन्धमा अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक निर्णय भने भइनसकेको स्रोतको भनाई छ । तर केन्द्रीय बैंकका प्रवक्ताले भने अहिलेसम्म पुँजी वृद्धिका बारेमा कुरा नभएको दाबी गरेका छन् । यस पटक पनि केन्द्रीय बैंकले बिग मर्जरलाई भने प्राथामिकतामै राख्ने देखिएको छ । यसका लागि केन्द्रीय बैंकले सरोकारवाला निकायको रायसल्लाह मागेको छ ।
राष्ट्र बैंकको आर्थिक अनुसन्धान विभागले केही दिन पहिले बिग मर्जरलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीइओ) तथा सञ्चालकहरुलाई मर्जर सम्बन्धी प्रश्नावली पठाएर उनीहरुको राय बुझ्ने प्रयास गरेको छ । उक्त राय सुझावको आधारमा केन्द्रीय बैंकले निर्णय गर्ने राष्ट्र बैंक स्रोतले बताएको छ । गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीति पनि कोरोनाकै महामारीको बीच ल्याएका थिए ।
उनको दोस्रो मौद्रिक नीति पनि कोरोनाको दोस्रो लहरले अर्थतन्त्र धाराशायी भएकै अवस्थामा सार्वजनिक हुने भएको छ । यसैबीच, कोरोनाले असर गरेको क्षेत्रलाई पुनरुत्थान गर्ने हिसाबले मौद्रिक नीति ल्याउने तयारी केन्द्रीय बैंकले गरेको छ । तथापि, यो वर्षको मौद्रिक नीति केही पृथक हुने समेत स्रोतको दाबी रहेको छ ।
अहिलेको अवस्था र आवश्यकतालाई अध्ययन गरेर सोही अनुसारको मौद्रिक नीति केन्द्रीय बैंकले निर्माण गर्ने जानकारी दिए । यसअघि राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाको संख्या घटाउनका लागि ल्याएको पुँजी वृद्धिको योजना अनुसार ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको संख्या घटेको थियो । तर, ‘क’ वर्गका वाणिज्य बैंकको संख्या भने घट्न सकेको थिएन ।
अघिल्लो वर्ष भएको बिग मर्जरको चर्चापछि स्वतस्फूर्तरुपमा दुई वाणिज्य बैंक जनता बैंक नेपाल र ग्लोबल आइएमई बैंक एक आपसमा गाभिएका थिए । अहिले हिमालयन बैंक र नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक मर्जरको तयारीमा छन् । यी दुई बैंकहरुले मर्जरमा जाने प्रारम्भिक सम्झौता समेत गरिसकेका छन् । यसबाहेक अरु बैंकहरु मर्जमा नगएको अवस्था छ ।
